Her zaman rastgele yazmaz bazen de taşı gediğine oturtur ve işte öylesine takılır sanat yazmak konusunda.

Cingöz bacım birİnin hakkında yazarken lütfen o kişi ile görüş ve fikrini al! Neden senin kulağına bir şeyler fısıldayan fırsatçıların laflarıyla klavyeni meşgul ediyorsun ki. Onlar senin yazdıkların sayesinde nemalanıyor ve arada bazı kişilikler de yanıt hakkı da olmadığı için zarara uğruyorlar. Birisi birine kötü dedi diye hemen klavyene döşenmen mi lazım. Git o kötü denilene bir sor bakalım gerçek sana anlatıldığı gibi mi. Biliyorum gençsin henüz deneyimsizsin ve şunu bil ki hiç kimse hakkında yargısız infaz yapmaya hakkın yoktur ve seni yargısız infaz yapmaya zorlayanlar da zora düştüğün zaman yok olurlar. Ülkemizde birine bir şey iddia ettiğin zaman kanıtlayabilmelisin yoksa biliyorsun ki tazminat davası açıp insanı üzebiliyorlar. Adaletli ol, hak yeme ve birilerini hoş tutabilmek adına birilerinin kalplerini de kırma olurmu güzel kardeşim, etik davranmak senin kariyerini yükseltir.

TÜRKİYE’DE GÖRSEL SANATLAR

Sanatçının Hürriyet web sitesinde yer alan söyleşisi:

Beni diz çöktürmeye çalışanlar yarın önümde diz çökecekler

Deniz Öner / doner@hurriyet.com.tr                                16 Mayıs 2011

Yücel Dönmez ismini daha önce duyduysanız çok şanslısınız. Çünkü o dünyanın en iyi sanatçılarından biri. Bunu ben değil Amerikan sanat tarihi ansiklopedileri söylüyor. Dönmez için, Amerikalı eleştirmenler, ‘Kendi öz kültüründen yola çıkarak Türk resmini çağdaş resim dünyasına kabul ettirdi’ diye bahsediyorlar.
Uzun yıllar ABD’de yaşayan sanatçı eserlerinde kullandığı başta ebru sanatı olma üzere hat, tuğra, süsleme, kaligrafi ve varak gibi Türk resmine ait geleneksel elementleri yurtdışında sevdirdi. Ayrıca dünyada kazıma tekniğini onun gibi kullanan yok.

21 Mayıs tarihine kadar açık olan galeri rh+’te kendi adıyla açtığı sergisinde Dönmez’le konuştuk. Her ne kadar Kendisi için ‘sivri dilli’ diyenlere kızsa da, Dönmez çok çarpıcı açıklamalarda bulundu.

Bu arada belki de önünden onlarca kez geçtiğininz Taksim-Kabataş Metro hattının Taksim istasyonu bölümünde yer alan 12 metrekarelik metal üzerine akrilik resmi, 7 metrekare çağdaş camaltı resmi ve 6 metrekarelik bir dijital resim Yücel Dönmez’in eseri.

Size neden herkes ukala diyor? Biraz bizim için de serginiz ile ilgili ukalalık yapar mısınız?

“Türkiye’de bunlar ilk kez görülen eserlerdir.’ diye sergisini anlatacak bir sanatçı varsa, ben şu anda sanat yapmayı bırakırım. Bunu diyen biri olamayacağını bildiğim için de en iyisi benim. Şu anda rh+’teki sergimin üzerine bir sergi yok. Benim yaptığım çağdaş camaltı sanatını da benden başka yapan yok.

Ayrıca ben çok özgün bir sanatçıyım. 6 tane asistanla çalışmıyorum. Tek başıma her eserin her detayına kadar kendim hazırlıyorum. Sergideki tüm eserler Yücel Dönmez eseri.

‘İSTANBUL MODERN’ DAHİL ÜLKEMDE KÖTÜ NÜYETLİLERİN SAYISI ÇOK

Yücel Dönmez’in serilerini neden sık sık göremiyoruz?

Türkiye’ye sadece sergi açmaya geliyorum. Amerika’ya yerleştikten sonraki ilk sergimi Türkiye’de 20 yıl önce açtım. Basında patlama yaptım, eserlerim sanatseverler tarafından daha da tanınmaya başlandı. Ama her Amerika’ya geri dönünce bu sefer unutuluyorum.

İki sefer Amerika’dan çalıştığım galerimi Lütfi Kırdar ve TÜYAP sanat fuarlarına getirdim. 8 kez fuarda yer aldım. 2006 yılında gerekçesiz olarak TÜYAP sanat fuarına bir galerinin sergilemek istediği eserlerim alınmadı. Bir garip durum var sanat piyasasında. Müzayedeler var benim resimlerimi nedense koymak istemiyorlar nedeni ise, ellerinde bir liste var ve onun dışına çıkamıyorlar ve bunu da açıkça söylüyorlar. Zaten düzeysiz manipülasyona açık müzayedelere katılmak istemem fakat açıkça ayırımcılık yapılması karşısında da insan ortalıktaki şaibelere istese de istemese de inanmak durumunda kalıyor ki, şaibeler çok şaşırtıcı boyutta…

Ayrica Metro istasyonlarına koyduğum orijinal eserlerden dolayı doğan bir kıskançlık sonucu çeşitli oyunlar kuruluyor ve ülkemizin demokratik durusuna da gölge düşürüyor bu çarpıklıklar. Başka kesimlerde belki ayırımcılık bu derece koymaz da sanatta ayırımcılığın’ kotu niyetin ve faşist davranışların yerinin olmaması gerekir. Bu yüzden sadece ben değil birçok sanatçı da ayni kaygılar içinde. Bu yüzden son yıllarda fuarlarda yer almak istemedim.

Neden böyle bir tavır koydunuz?

Maalesef sanat adına ülkemizde kötü niyetlilerin sayısı çok. Örneğin İstanbul Modern de öyle. Dünya görsel sanatlarına yeni teknikler getirmişim, kurduğum üsluplar çağdaş sanat dünyasında kabul görmüş, yaptıklarım Amerika’da bile görsel sanatta yeni bir oluşum diye müzeden televizyonlardan sunulurken, Amerika sanat tarihi literatürlerine girerken, bu kadar başarımı göz ardı edip beni henüz çağdaş bir müze olabilme kriterlerine ulaşamamış İstanbul Modern’e almıyorsun. Elbette ki bu tur ayırımcılık karşısında insanların kafası karışıyor, “Müze mi yoksa şahıs koleksiyonu mu” diye… Bu konuda isterlerse kimle olursa olsun, medya da televizyonlarda tartışmaya girer ve çağdaş müze nasıl olur onu tartışır ve de yanlışlarını da kamuoyuna anlatabilirim. Henüz 3 yıl önce kendilerine kurye ile gönderdiğim iletime yanıt bile veremediler. Çıksınlar anlatsınlar neden birileri müzede ve neden birileri göz ardı edildi. Müzede olanlar hangi açıdan orada olmayı hak ediyorlar olmayanlar neden hak etmiyorlar? Bunun hesabini verebilirlerse ne ala fakat verebileceklerini de sanmıyorum…

Peki, tüm bunlar sizi yormuyor mu?

Ben 68 kuşağıyım, devrimci kuşaktan geliyorum o yüzden mücadeleden yorulmam.

Mehmet Ulusoy, Ali Özgentürk gibi isimlerle sokak tiyatroları yaptık. Erzurum’daki ilk tiyatroyu kuran benim. O zaman da komünist ilan ettiler beni. MİT’in doğu kesimi bizim peşimizdeydi o zamanlar. Yani sanat adına takip edildik. Afislerimiz yırtıldı, tacize uğradık. Sonradan anlaşıldı ki, fedakarlıklar etmişiz…
Şimdi ise ülkemde bazı, böcek gözüyle bakanların görüşlerini düzeltmek için çabalıyorum. Neden pes edeyim ki…

Madem öyle senelerce Türkiye’de sanat adına savaş verdikten sonra Amerika’ya neden gittiniz?

İşin açıkçası Türkiye’de çağdaş heykel sanatının öncülerinden Kuzgun Acar benim aklıma girdi. ‘Çok uçlarda bir sanat yapıyorsun, adın deliye çıkacak’ diyerek beni Amerika’ya yönlendirdi. 1974 yılında 75yılında kara resim yapmaya başladım. Dünya üzerinde o dönemde çok büyük alkış aldı. Hatta tescillendi ve bir Türk ilk defa kara resim yaptı.

Ayni tarihlerde Land Art yapmaya başladım ki o tarihlerde ülkemizde görsel sanatlar henüz tuval ve yağlıboyayı aşmamıştı… Bugün Kar Resmi projem dünya sanat tarihi araştırmalarında Richard Long ile ayni bolümde yer alıyor.

EROL AKYAVAŞ’IN DOĞRU SENTEZ YAPTIĞI TARTIŞILIR

Kendi sanatınızı nasıl tanımlıyorsunuz?
2005′de bir sergi açtım ve dedim ki Türk Çağdaş Sanat tarihinin en önemli sergisi. Kimseler çıkıpta “hayır” demedi… Kanada, Çin, Avustralya gibi pek ülke kendi çağdaş sentezini ortaya koyamadı ve Bati’li gibi resim yapıyorlar. Orta Doğulu sanatçılar da sentez adına Arapça alfabe ile kompozisyonlar yapıyor ve adına da sentez diyorlar oysa sentez yapmak için bulunduğun coğrafyanın kültürel değerlerinden faydalanacaksın ve yaptığın eserlerde bunu hissettireceksin.

Benim yaptığım resimlerde ebru, hat, kaligrafi. Tura, süsleme sanatı ve Bizans hissediliyor fakat bu saydıklarım değil yaptıklarım. Kurduğum sentez Türk-İslam sanatındaki geleneksel öğeleri sadece hissettiriyor ki bu da doğru sentezdir…

Türkiye’de size göre sentez yapan başka sanatçılar var mı?

Türk sanatçılar arasında ise Erol Akyavaş’in yani sıra Ergin İnan’ı da sayabiliriz fakat ne kadar doğru sentez ortaya konulduğu konusunda ise tartışılabilir.

TÜRKİYE’DE KOLEKSİYONER TİCARET YAPMAYA ÇALIŞIYOR

Peki, sanatçılar tarafından yapılan eserler, Türkiye’deki koleksiyonerlerin tercihlerin doğrultusunda mı ilerliyor?

Amerika ve Avrupa’daki tercihler ve görüşler Dünya Sanat Platformu kriterlerine göre. Türkiye’de ise bu kriterlerin hiçbiri yok. İşler ticarete dönüşmüş durumda. Yani “ben bu resmi 3 bine alırsam 15 gün sonra 5 bine satar mıyım?” mantığında işler yürüyor. Sen sanat adına nasıl bir eser ortaya koymuşsun, kimsenin umurunda değil maalesef. Türkiye’de sanattan para nasıl kazanırım olmuş. Sanatı popülizm olarak algılamak, manipülasyona sürüklemek bence kotu kalplilikten başka bir şey değil ve ülkemizde sanatın doğru yerlere ulaşmasına zarar verir. Top kafalı olmamak gerekir. Sanata ve sanatçıya böcek gözlerle bakmamak, insancıl bir yürek ile yanaşabilmek en iyisi ve bu yapılmaya başlandığında ise, ülkemizdeki yetenekleri kimseler tutamaz…

O zaman bu durum sanatçının sanatını da çok etkiliyordur…

Etkilemez olur mu? Sanatçı ne yapıyor; ben ağayım, paşayım, aşiretim diyor benim çevrem var diyor. Parayı çevrem dediği etrafındaki insanlar döküyorlar. Yaptıkları ise sanatın ‘S’i olmayan eserler. Ama bir anda sansasyon yapıyorlar. ‘Bir kaç milyon dolar benim resmim’ diye ortalıkta geziyorlar. Bir sanatçının herhangi bir eserinin bir kaç milyon dolar etmesi için o eserin Dünya Sanat Platformuna bir yenilik sunması gerekir. Manipülasyonlarla suni olarak yükseltilen fiyatlar doğru fiyatlar değildir ve ülkemizde sanatın gelişmesine de zarar verir…

Bir sanatçı stilini ve tarzını değiştirebilir mi ki bu ticari ortam oluşuyor?

Sanatçı kendine özgü olmak zorundadır. Mesela ileride kime ait olduğunu bilmeden herhangi bir yerde gördüğünüz bir eserim için de ‘bu eser Yücel Dönmez’in’ diyeceksiniz. Bundan emin olabilirsiniz. İmzam benim bu eserler. Sanatçının yaptıkları ne zaman ki imzası yerine geçebiliyorsa o sanatçı gerektiği gibi yol alıyor diyebiliriz.

GÜVENDİĞİM BİRİNE ESERİMİ SATARKEN İNDİRİM BİLE YAPIYORUM

Türkiye’deki, galerilerden koktuğunuzu söylüyorsunuz? Neden… Sizi korkutan etkenler neler?

Galerici önce yaptığı isi iyice bilmeli, araştırmacı ruhu olmak durumundadır. Bazen bir galerici ile karsılaşıyorum daha beni bilmiyor ve gülüyorum. Zaten bu yüzden de birçok galeri açılıp kapanıyor. Galerici sanatçı ile vardır. Bu yüzden sanatçının yumuşak yüreği kırılmamalı ki, galericiye de iyi eserler satabilme sansı doğsun. Geçenlerde bir koleksiyoncu neden eserlerimi sergilemediğimi, insanlardan esirgediğimi sorguladı. Bende Leo Castelli bana sergi teklif etti de yok mu dedim diye yanıt verdim.

Bir olay anlatılıyor; birisi 10 bin dolara aldığı bir resmi 10 yıl sonra galericiye götürüyor ve yerine başka bir resim almak istediğini söylüyor. Resmi seçiyor fakat galerici 10 bin dolara sattığı resmi ancak 900 dolara geri alabileceğini belirtiyor. Müşteri nedenini sorunca da fiyatının düştüğünü soyluyor. Bu sanat piyasası için büyük bir skandal. Bir galerici yıllar önce sattığı eserin değerini bugün onda birine düşürebiliyorsa, burada bir adaletsizlik ve büyük bir skandal var. Gerçi son yıllarda pek bu tür şeylere rastlamıyoruz fakat daha farklı oluşumlar da bizi sürprizlerden geri koymuyor.

Sizin eserleriniz pahalı mı?
Kesinlikle hayır. Yeni koleksiyoncuya tenzilat da yapıyoruz. Aslında samimi bir koleksiyoncuysa, tüccar değilse ona özellikle satmak bile istiyorum. Çünkü tüccar olmayan eserin değerini daha iyi bilecek ve onu çocuklarına hatta torunlarına miras olarak bırakacaktır. Bugün sanat eserinin emlakten da daha iyi bir yatırım olduğu gerçek. Sanatçı bir yerlere girebilmişse ve Edirne’nin dışında da ilgi görüyorsa o sanatçıya yatırım yapmak mantıklıdır.

Adamına göre de satıyorsunuz yani eserlerinizi…
Özellikle piyasaya yeni koleksiyoncular girsin istiyorum. Ben isterim ki gelmiş sevmiş almış

O bir gün müthiş keyiflenecek yanındaki de kafasını vuracak. Bu isler böyle.

Amerika’da her TV ye çıktığımda evimin önüne limuzinler gelirdi eserlerinden satın alabilmek için. Ama burada 1,5 saat konuşursun TV’de kimse zahmet edip aramıyor bile.

TÜRKİYE’DE GERÇEK KOLEKSİYONER YOK

Türkiye’nin en iyi koleksiyonerleri kimler?
Türkiye’de manipülasyon yapan çok gerçek koleksiyoner ise yok denecek kadar az. Kimse de kusura bakmasın. Gerçek koleksiyoncu araştırır, sadece danışmanının ağzına bakmaz. Benim eserlerime ilgi gösteren koleksiyonerlere kimlere yatırım yapabileceklerini soyluyorum ve ne kadar zamanda ne kadar prim yapabileceklerini de önlerine koyuyorum ki, en güvenilir istatistikler gibi doğru hesaplardır bunlar.

Müzayedeler çok popüler olmaya başladı. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?
Daha önce de söyledim, bazı firmalar müzayede de satılacak eserleri liste yapmışlar. O listeye de kimsenin eserlerini eklemiyorlar. Maalesef bazı sanatçıların eserlerinin fiyatlarını arttıracağız mantığıyla ticari işler dönüyor müzayedelerde. Türk sanat adına ne kadar kötü bir yöntem. Tamamen ticari.

2009′da ‘Mavi Senfoni’ rekor fiyatla, geçtiğimiz aylarda da İngiltere’de Sotheby’s Müzayede Evi’nde satılan Burhan Doğançay’ın eserlerinin çok ciddi rakamlara ulaşması hakkında ne düşünüyorsunuz?

Doğançay’yı Amerika’dan tanıtım. Bir zamanlar Amerika’da yakınıyordu Türkiye’de haberlerim yer almıyor diye. Burhan Bey’in suçu yok. Çok iyi bir ressam. Sanatına söyleyecek hiçbir lafım yok ama nedense adi kullanılarak yanlış haberler de yapıldı. Örneğin Metropolitan müzesine 12 yağlıboya tablosunun alındığını ulusal bir gazetemiz birinci sayfadan tam sayfa duyurmuştu. Kimseler de haberin doğru olup olmadığını araştırmadı ve Doğançay resimleri birden bire büyük prim yaptı. Simdi o yanlış haberi yapanlar veya yaptıranlar neden ortaya çıkıp kendilerini tekzip etmediler veya etmiyorlar? İste insan olarak konunun burasında isyan edebiliyoruz doğruyu bildiğimiz için…

Dogrusu ise, birisinin Burhan Doğançay’ın 12 baskısını Metropolitan’a hediye ettiğiydi. Hediye edilen baskılar Dogancay’in New York’taki köprüler fotoğraf sergisinden miydi yoksa ongun baskılarından mi bilmiyorum fakat doğru su ki Metroploitan müzesi para ödeyerek herhangi bir yağlıboya veya başka bir eser almamıtır. Sadece enventorisine 12 hediye baskıyı koymuştu. Bir müze bir eser satın aldığında belgesi de olur o satışın…
Bakıyorum da maşallah ülkemden dünya müzelerine sanki yüzlerce sanatçının eseri girmiş fakat sanki müzelerde buhar olmuşlar ve kimseler göremiyor.

MERTODAKİ ESERLERİMDEN BELEDİYE KARDA BEN ZARARDAYIM

İstanbul’daki metro istasyonlarındaki yer alan eserleriniz için hak ettiğiniz kadar para aldınız mı?
Bugün metro istasyonuna koyduğum 12 metrekarelik resim ve camaltının ederi 1 milyon TL. Ama ben 4 eser için o tarihte çok daha az bir rakam aldım. Yani belediye karda ben zarardayım. O eselerim sayesinde Türk sanat tarihinde ilk defa kamusal alana orijinal sanat eserleri konulmuş oldu. Başka hiçbir örneği yok. Şişhanede ve Taksim metrosundaki eserler için belediyeye fiyat olarak çok yüklenmedim. O yüzden belediye 10 kat karda.

Eserlerinizin metro duvarlarında sergilenmesinden mutlu musunuz? Yoksa pişman oldunuz mu?
Halkla iç içe olmak güzel. İnsanların seyretmesi, incelemesi, resimlerini çekmesi çok hoşuma gidiyor. Ama tek mutlu olmadığım bir şey var. Şişhane metrosundaki eserim hakkında birisi “bunlar ne ya, kesmiş fotoğrafları yapıştırmış” diye konuşuyormuş. Gencecik bir yetkilinin kolaj sanatından haberi yok herhalde ve nedense daha değişik isler yapabilecekken metro istasyonlarına, o yetkili isleri İznik Çini Vakfı’na aktarıyor ve de İstanbul kamusal alanlara çağdaş, taşınabilir nitelikte eserler koyacağına, amatörce hazırlanmış çinilerle süsleniyor…

Burada sunu demem gerekiyor; benim 8 ayda hazırlayıp tasarladığım eserden bir şey anlamıyorsan susacaksın.

Aslında bu konuda çok söyleyeceklerim var fakat önce konularla ilgili olarak bir gündem yaratılması lazım ki, ne ak ne kara ortaya koyabileyim…

Halil Altındere'nin bu eseri, "Çevir kazı yanmasın" tartışması yarattı. Özgün eser üretemeyenin özrü, kabahatinden büyük olurmuş.

Manipülasyon oyunlarının son zamanlarda yükselmeye başlayan görsel sanatlar piyasasında sıkça kullanılmaya başlaması, Bu tür eylemlerin, serbest piyasa kurallarına göre oluşan arz ve talebe müdahale ederek, gerçek sanat yatırımcılarını piyasalara girmekten caydırdığı ve ciddi olumsuz sonuçlar ortaya çıkardığı kabul edilmelidir. Bir sanat eserini milyon dolara satışa çıkaran ressamın, herhangi bir eserini de hiç değilse 100 bin doların üzerinde satabilmesi gerekir ki, sanat piyasasında tutarlılığı olsun… Oysa trilyon TL’ye satıldığı duyurulan bir sanatçının başka bir eserini 20 bin TL’ye de rahatça alabiliyorsunuz… Dünya sanat piyasasında benzeri görülmeyen bu durumun ülkemize özgü olduğu ve bu yüzden de sanatçılarımızın eserlerinin yurt dışındaki yatırımcılar tarafından ilgi görmediği de iyice bilinmektedir…
Popülizm ile sanatçı olunmaz, akıllı yatırımcı bu tür oyunlara gelmez ve gülerek geçer… Fakat, sanat piyasasında akılları salt para kazanmaya yönelik yatırımcılar var ki, onlara göre sanat olmuş olmamış fark etmiyor, bugün aldıklarını yarın karla satabiliyorlarsa önemli olan budur ve sorsanız, “bana ne sanat piyasasının etik kurallarından, al gülüm ver gülüme bakarım ben” derler…
Son zamanlarda belli grupların, belli nedenler ile bazı isimlerin ön plana çıkması konusunda devreye girdiğinin duyumlarını alıyoruz ki, ülkemizin bütünlüğüne, etik kurallara aykırı olan bu durumları göz önüne alması gereken sanat çevresinin çok dikkatli olması da gerekmektedir…
Örneğin sahne sanatında, sinema sanatında köşe başlarını tutmuş olan bazı oluşumların, görsel sanatlar piyasasında da aynı durumu yaratmak ve belli kökenlere sahip isimleri ön plana çıkarmak için çaba harcadıkları da duyumlarımız arasında ve bu durumun nasıl kabul edilebildiği duyarlı sanatçılar tarafından sorgulanırken, sanat çevresinde para kazanmaktan başka bir dertleri olmayan sözde sanat tacirlerinin de avuçlarını ovaladıkları görülmektedir…
Yabancı sanatçıların yapmış oldukları projeleri tekrar yaparak sanata para yatırmak isteyenlerin gözlerini boyamaya çalışanlar, foyaları meydana çıktığı zaman ise “Türkiye’de hiç yapılmadı” gibi saçma bir yanıt ile, sözde kendilerini aklama yolunu seçmektedirler… Fakat sanat dünyasında yapılmış olanın tekrar yapılmasının, nerede olursa olsun kopya sayılacağını, sanatı pazarlamaya çıkmış olan sözde sanat tacirleri pek bilmiyor veya bilmek işlerine gelmiyor…
İnsana sorarlar “Kardeşim milyon dolara satmaya çalıştığın sanat eserinin önemi nedir ve sen dünya sanat platformunun neresindesin ki böyle bir fiyat koyabiliyorsun?” Bu sorunun yanıtı ancak şöyle verilebilir, “Ben dünya sanat literatürlerinde biliniyorum ve dünyanın en prestij sanat kurumları benim orijinal eserlerime para ödeyerek satın almıştır ve dünyanın en önemli sanat dergilerinde, hakkımda bir sürü makale yayınlanmıştır” Böyle bir yanıt verecek olan herhangi bir sanatçı biliyorsanız veya varsa, getirsin elindeki satış makbuzunu veya sattığı kurumun resmi belgesini de, biz de bu yazdığımızı tekzip edelim…
Ressamım ülkemizde destek görüyor, manipülasyonlar ile balon gibi şişiriliyor ve bakıyorsunuz, filan müze eserlerini aldı diye haberler uçuruluyor… Soruşturuyorsunuz, birisi bilmem hangi müzeye o sanatçının baskılarını hediye etmiş… Veya bir müzeye sanat eseri hediye edilmiş ve de müze kabul etmiş… Merhum Sabancı’nın Metropolitan Müzesi’ne ne kadar bağış yaptığını biliyoruz. Elbette ki, büyük bağış alan bir müze hatır için o ülkeden hediye de kabul edecektir…
Sanatın Global dili oluşturuldu konusu dahilinde, genç sanatçılarımızdan da yurt dışında seslerini duyurabilenler oldu fakat, şöyle dünya sanat platformundaki önemli yatırımcıların, dünya çapındaki galerilerin, ilgisi oluşturulamadı…
Yurt dışındaki müzayedelere götürülen sanatçılarımızın işlerinin de yine ülkemiz galerileri tarafından satın alınarak ülkemize getirildiği gerçeği de, sanat çevremizdeki duyarlı insanları harekete geçiremedi çünkü, herkes “Bana ne” derse, sanat çevresindeki manipülasyon da giderek tırmanır hele gelir…
Kopyacı utanmıyor, manipülasyon yapanlara karşı önlem alınmıyor ve nedense bir takım etik olmayan oluşumların oyunlarına gelinerek, ülkemiz sanatının kafa karıştırıcı durumu yaşaması sağlanmış oluyor…
Bakıyorsunuz medya da, sansasyonlara karşı gerçekleri araştırmadan atladığı için, gerçek sanatçılar dışarıda kalıyor, oyunlar ile şişirilmiş olanlar ön plana çıkıyor. Bu suni oluşum ile de Türk görsel sanatları zarar görüyor ve aldıran yok…
Bir zamanlar bir gazete bir sanatçımızın Metropolitan müzesine 12 yağlıboya tablosunun satıldığı haberini birinci sayfadan, tam sayfa olarak duyurdu. Araştırıldığı zaman ise bir vatandaşın o müzeye adı geçen sanatçının 10 baskısını hediye ettiği ve müzenin baskı bölümünün de hediyeyi kabul ederek arşivine koyduğu ortaya çıktı… Fakat ülkemde, o sanatçının müze tarafından para ödenerek 10 yağlıboya tablosunun alındığı uydurması, hala gerçek olarak düşünülüyor ve bakıyorsunuz o sanatçının eserleri trilyon TL’ye ulaştırılmış.
Aldatmaca nereye kadar sürer bilinmez fakat bilinen şu ki, gerçek sanatçı manipülasyonlara alet olmaz, popülizm yapmasına gerek yoktur. Gerçek sanatın değeri yok olmaz ve edilemez, gün gelir popülizm biter ve aldatılmış olanlar aldatıldıkları ile kalırlar, sanat tarihi gerçek sanatçıları bünyesine alır.
Ülkemde henüz sanat tarihi yok. Sanat tarihini yapılandıracak olan değerlere de pek fırsat verilmiyor ve araştırmacılıktan uzak, sadece popülizmin ve kendi çevrelerinin kaygısı ile hareket eden bir takım isimler, ellerine geçirdikleri köşe başlarını sıkıca tutarak, istedikleri gibi sanat meydanında at koşturmaktalar… Bu duruma, onları sponsor edenler de pek aldırmıyorlar, çünkü onlar için sanatın gerçekliği veya uydurukluğu fark etmiyor. Günü popülizm değerlerinde götürdükleri için de mutludurlar. Böylece hem reklam yapmış oluyorlar hem de ülkede sanata sponsor oldukları için, yetkili kurumlardan da ilgi görebiliyorlar.
Sözde sanat yazarım, bir takım yerlere yazı yazabildiği için, galerilerin odağı haline geliyor çünkü karşılıklı alış veriş var, al gülüm ver gülüm… Kokteyllerde boy gösteriyor ve bakıyorsunuz resimlerini de ön plana çıkarttırmış sanki sanatın önemlilerindenmiş gibi hakkında yayınlar yapılıyor… Yani görsel sanatlar piyasasında bazı uyanıklar bu piyasayı ellerine alabilmek adına öyle oyunlara girmişler ki, kasaba kurnazları yanlarında hiç kalır.
Resim sanatının üzerinden kara para aklama oyunlarının döndüğü ve bu oyunlara alet olan çevrelerin de nemalandığı söylentileri herhalde uydurma olamaz. Ne oldu da birdenbire resim piyasasında fiyatlar uçmaya başladı? Bugüne kadar ülkemizde çok önemli ressamlar veya görsel sanatçılar vardı da biz mi uyanamamıştık ki, İngilizlerin dürtüsüyle uyandık? Hangi kriterler bunu belirledi ki biz o kriterleri bilmiyorduk, sözde İngiliz kaynaklarından öğrendik.
Burada her sanatçıyı aynı kefeye koymak gibi bir iddiamız yok. Türkiye görsel sanatlar piyasasında samimi, gerçekten değerli eserler ortaya koymuş olanlar az da olsa mutlaka vardır ve onlar neden sanat piyasasının içine sokulmak istenmiyor? Neden hala ülkemizde akademisyen ressamlar çok önemli sayılıyor? Yani bir okulda öğretim görevlisi olmak, bir derse girmek iyi sanatçı olmaya yetiyor mu? Böyle olsaydı dünyada tüm sanat kökenli akademisyenler sanat tarihine mal olurdu…
Akademisyen yıllarca duayen ressam olduğunu körükleterek göz boyuyor ve bir gün “Türkiye’de Görsel Sanatlar” kimden kopya yaptığını ortaya koyunca da acele stil değiştiriyor…

Ömer Uluç'un borulardan yaptığı çalışması. Bu çalışmalar 2000 li yıllardan...

Merhum Ömer Uluç son yıllarda bir borudur tutturmuş gidiyordu. Hırdavatçıdan satın alınan boruları 1992 yılında bir başka sanatçımız da Amerika’da açtığı enstalasyon sergilerinde kullanmıştı ve herhalde etkilenme değildi sadece Uluç, bir 10 yıl sonra keşfetmiş olsa gerek hırdavatcıda satılan o boruları…

Yücel Dönmez 1992 yılında Gallery2000Chicago'da açtığı Enstalasyon sergisinde aynı boruları kullanmıştı...

Contemporary İstanbul sanat fuarından sonra Star gazetesinden bir yazar, fuarda popülizm deneyen bir ressamı Kürt ressam olarak vurguladı ve nedense bunun üzerinde fazla durulmadı. Amaç neydi, sahne sanatları ve sinemadan sonra Kürt kökenli sanatçıların da bir numara olduğunu mu vurgulamak? Aslında Kürt kökenli samimi, özverili çalışan ressamlarımız var ve bugüne kadar hiç biri de kalkıp unvanlarının başına Kürt ressam koydurmadılar ve bu yüzden dışlandıkları iddiasını da gütmediler çünkü, görsel sanatlar piyasasında sanatçılar bugüne kadar kökenlerine göre ayırt edilmedi ki… “Niyet neyse menzil oraya” diye bir laf vardır acaba, bu konuda başka bir niyet mi körükleniyor…
Kısacası birilerinin ceplerini doldurmak uğruna Türkiye’de görsel sanatlar piyasası tüketilmemelidir. Siyasi amacı olanlar doğru mesajlar ile ortaya çıksınlar, kafa karıştırmasınlar ki ülkemizde sanatın önemi ortaya çıksın. Kim neyi hangi amaçla yapıyor ayırt edebilelim. Güzel sanatlar fakültelerinden her yıl mezun olan yüzlerce sanatçı adayı da etik kurallar çerçevesinde yol alabilsin…

TÜRKİYE’DE GÖRSEL SANATLAR YAPILANMASI OLARAK ELEŞTİRİLERİMİZİ YAPMAYA DEVAM EDECEĞİZ. BU KONUDA ELLERİNDE DOKÜMAN OLANLARIN, VEYA ELEŞTİRİSİ BULUNANLARIN DA BİZE ULAŞMASI HALİNDE, GELECEK OLAN YORUMLARI DEĞERLENDİRECEĞİMİZİ BİLMENİZİ İSTERİZ.

Sotheby’s politikası ne olacak?

Geçtiğimiz yıl Sotheby Türk çağdaş sanat müzayedesinde Ömer Uluç eserlerine yer verilmemişti. Bu yıl Nİsan ayının 15′inde yine aynı müzayede, yine muhtemelen Türk galerilerinin birbirleriyle yarışacağı bir satış alanına çevrilecek ve bu defa Ömer Uluç’un eserleri büyük  paralara pazarlanacak çünkü satışı garanti ve Sotheby ile Uluç eserleri yüzbinlerce dolar dğer bulacak. Bu arada parayı kazanacak olan Sotheby olacak…

İki yüzlülük ve  kayırma, menfaat, haksızlık nedense son yıllarda ülkemiz sanat piyasasında olduğu gibi, bizim insanlarımızla bağlantılı olan İngiliz sanat piyasasında da ayyuka çıkmış durumda…

Birtakım isimler kişisel seçenekleri nedeniyle korunurken, normal seyrini sürdüren sanatçılar dışlanıyor. Yani ille de yamuk mu olmak gerekiyor ki, sanat piyasasında dikkat çekilsin…

Yurdum sanatçıları resimle falan neden uğraşıyorsunuz ki, çıkın sahneye kullanın gırtlağınızı isim de yaparsınız, para da…

Çünkü ülkemizde hala resimler, desinler diye alınıyor, mobilya rengine göre seçiliyor ve birileri de belki iyi para eder de ileride borsadan fazla kazanırız diye satın alıyor. Koleksiyoncularımızın iddia ediyoruz ki yüzde 7′si ancak araştırma yaparak görsel sanatlara yatırım yapıyor. Yüzde 18′i paket paket eserler alarak paketliyor ve gelecek yıllarda piyasaya sürmeyi düşünüyor…

Bir kısım alcı da sözde sanat danışmanlarının kararlarıyla habire  eser topluyor fakat o alınan eserlerin çoğunun masa altı satışı olduğundan da habersiz. Bugün ülkemizde etik davranan kaç sanat danışmanı gösterebilirsiniz ki…

Kaç küratör gösterebilirsiniz ki kendi cebinden çok sanatçısını düşünsün…

Türkiye’de Görsel Sanatlar’ın sürekli eleştiri yaptığından söz ediyorlar oysa aynayı kendilerine çevirip bakmıyorlar ki gerçeği görebilsinler.

Ömer Uluç’a tanrıdan rahmet diliyoruz.

Kırk beş dakikada ressam olmak…

Artık ressam olmak için güzel sanatlara falan gitmeye gerek yok. Bunu şaka olsun diye yazmıyorum: bir projeksiyon aleti ve bir de fotoğraf makineniz varsa yarı yarıya ressam olmuşsunuzdur. Yeni kameralar video da çektiği için tam tekmil kavramsal bir sanatçı için gerekli şeylere sahipsiniz demektir…

Şimdi tuvalinize ne yapacağınızı düşünüyor ve yapacağınız resmi fotoğraf olarak tasarlıyor ve kameranız ile fotoğrafını çekiyorsunuz.

Buraya kadar anlamışsınızdır. Bundan sonrası kolay, çektiğiniz fotoğrafı projeksiyon aleti ile tuvalinizin üzerine yansıtıyor ve elinizdeki kalem beya mum boya vs. ile konturlarını çiziyorsunuz. Bundan sonra yapacağınız şey örneğin genç kuşağın en renkli ressamlarından(!) Oganer gibi konturların içini boyamak olacaktır. (Yazının tamamı Görsel Sanatlar Magazin bölümünde)

Görsel sanatlarda 2009 yılı, ”al gülüm ver gülüm” açısından verimli oldu…

Sanatta çeteleşmenin hiç bu kjadar doruğa ulaştığına tanık olmamıştık…

Çeteler bir liste hazırlamış ve o listenin dışına çıkılmadan Türkiye’de sanata yatırım pompalanacakmış…

Dediklerini yaptılar ve 2010 yılında da yapmaya devam edeceklerinin sinyallerini vermeye başladılar…

Sanatta çeteleşmeye “dur” diyen yok. Bazen bu çetelerde yer alanların ödüllendirildiklerinide görüyoruz…

Dünün çocukları bugün sanat eleştirmeni kesilmiş ahkam kesiyorlar. İnsana sorarlar, nereden aldın bu kariyeri diye fakat nedense ülkemizde bu sorulmaz…

 BATI’nın kuklası olmuş küratörler, ceplerinden başka bir şey düşünmeyen galeristler, sadece çevrelerinde duydukları isimlerin önemli sanat yaptıklarına inanan bilgisiz koleksiyonerler, sanat çevremizde giderek sayıları artmaya başlayan dolandırıcılar ile, ne yazık ki görsel sanat dünyamız bir kirlenmişliğin içinde yolunu bulmaya çalışıyor…

Sömüremedikleri sanatçılara sırtlarını çevirerek onları yok edebileceklerine inanan sözde sanatımızın köşe taşlarına yerleşmiş olanların ne kadar yanıldıklarını zaman ortaya koyacaktır.

Tabelalarına müze yazılmış olan özel koleksiyonları, Türk görsel sanatını temsil eden eserler olarak suanlar da yanılmış olduklarını  şimdiden anlamış durumdalar. Fakat nedense yapılması gerekeni değil de hala, kafalarının arkasındakini yapma yolunda çaba harcıyorlar…

Diyeceksiniz ki, Türkiye’de Görsel Sanatlar olarak hep  yerden yere vuruyorsunuz. Haklısınız da, bize elle tutulur bir tarafını gösterebilirmisiniz Türkiyemizde görsel sanatlar alanında oynanan oyunların.

2010 yılında da ülkemizde çeteleşmeyi kendilerine meslek edinmiş olan, görsel sanatlar dünyamızın yamuklarıyla mücadele edeceğimizi ve oynanan oyunları ortaya koyacağımızı belirtmek isteriz.

2010 YILINIZ KUTLU OLSUN!

Türkiye’de Görsel Sanatlar